Prosiaczek z Florencji

Niewykluczone, że XVII-wieczna rzeźba dzika kalidońskiego z Florencji – zwana przez mieszkańców Italii „Prosiaczkiem” – należy do najczęściej kopiowanych motywów myśliwskich na świecie.

Via Calimala we FlorencjiPrzypomnijmy tę historię. Według mitologii, dzik kalidoński został zesłany przez Artemidę, by ukarać Ojneusa króla Kalidonu, położonego w starożytnej Etolii, który znieważył boginię, nie składając jej należnej ofiary. Zwierzę stało się wielkim utrapieniem, powodując olbrzymie szkody. Z problemem uporał się Meleanger – syn Ojneusa, uczestnik wyprawy Argonautów. By położyć kres bestii, zorganizował wielkie łowy, na które zaprosił wszystkich znanych bohaterów starożytnej Grecji.

Ostatecznie dzik padł z ręki Meleangera, choć nie obyło się bez kontrowersji. Pierwszą strzałę, która dosięgła dzika, wypuściła bowiem ze swojego łuku Atalanta – inna uczestniczka wyprawy po „złote runo”. Jej ojciec, który pragnął mieć tylko synów, rozczarowany narodzinami córki porzucił niemowlę, które wykarmiła zesłana przez Artemidę niedźwiedzica. Dziecko zostało odnalezione przez myśliwych, którzy je przygarnęli i wychowali. Po uzyskaniu pełnoletności, wzorem swej opiekunki wędrowała po lasach, polując.

Meleanger docenił umiejętności łowieckie Atalanty podczas łowów kalidońskich i uhonorował trafienie, przekazując jej jako trofeum – w jednej wersji mitu łeb dzika, w innej jego skórę, co poróżniło go z rodziną i pociągnęło za sobą krwawy konflikt.

Motyw dzika kalidońskiego pojawiał się w sztuce wielokrotnie, nie tracąc na popularności. Kiedy w połowie XVI wieku w Rzymie znaleziono marmurową figurę dzika, natychmiast skojarzono ją z mitem o kalidońskim dziku. Rzeźba – choć okazała się rzymską kopią oryginału z czasów helleńskich – została sprowadzona do Florencji przez Medyceuszy, gdzie dołączyła do książęcej kolekcji i gdzie można ją podziwiać do dziś w Galerii Uffizi (Galleria degli Uffizi) – jednym z najstarszych i najsłynniejszych muzeów w Europie.

Niedługo przed 1634 rokiem znakomity rzeźbiarz czasów baroku Pietro Tacca (1577–1640), wzorując się na rzymskim znalezisku, wykonał posąg fontanny przeznaczony do słynnych Ogrodów Boboli (Giardini di Boboli), stanowiących część arcyksiążęcej rezydencji rodu Medyceuszy i przylegających do Pałacu Pittich (Palazzo Pitti). Ostatecznie rzeźba stanęła na Nowym Rynku we Florencji tuż przed apteką, która z czasem zyskała nazwę – Apteka z dzikiem (Farmacia del Cinghiale). Z czasem – dla zwiększenia drożności słynnej Via Calimala – fontanna przeniesiona została na drugą stronę ulicy, gdzie stoi do dziś, stanowiąc jedną z atrakcji turystycznych miasta.

Jest to jednak kolejna kopia – tym razem współczesna. W 1988 roku słynna pracownia artystyczna Fonderia Artistica Ferdinando Marinelli wykonała dokładny odlew, który zastąpił swój pierwowzór w 2008 roku, podczas gdy rzeźba Pietro Tacca trafiła do muzeum.

Rzeźba cieszy się niesłabnącą popularnością turystów i sympatią mieszkańców miasta, którzy mówią o niej pieszczotliwie „prosiaczek” (Il Porcellino). Wśród turystów utrwalił się również zwyczaj wkładania monet do pyska zwierzęcia, które wpadając do studzienki, miały przynosić szczęście. Inną, popularną do dziś tradycją jest głaskanie zwierzęcia – zwyczaj opisany już w 1766 roku przez szkockiego poetę i podróżnika Tobiasa George’a Smolletta – dzięki któremu głowa zwierzęcia jest nieustannie polerowana i zachowuje swój charakterystyczny i pozbawiony patyny blask.

Co ciekawe, pomnik zyskał na tyle dużą popularność, że należy dziś do najczęściej kopiowanych rzeźb. Odlewy florenckiego prosiaczka znajdziemy w wielu miastach na całym świecie. Do najbardziej znanych lokalizacji należą: szpital w Sidney, wydział sztuki na Uniwersytecie Waterloo w kanadyjskim Ontario, Ogrody Butcharta położone na Wyspie Viktoria w Kolumbii Brytyjskiej w Kanadzie. Kopie „Prosiaczka” spotkamy w duńskim mieście Holstebro, w paryskim Luwrze, w mieście Aix-en-Provence w Prowansji, przed Muzeum Łowiectwa i Rybactwa w Monachium, w parku Pałacu Nordkirchen w Westfalii, w Derby, Derbyshire, Dorset, Północnym Yorkshire i w Londynie, w Oslo, w Madrycie i w Sztokholmie. Pomnik szczególnie upodobali sobie Amerykanie – jego kopie stoją w Fayetteville w Arkansas, w Sonomie w Kaliforni, w Englewood w Kolorado, w Shreveport w Luizjanie, w Kansas City w Missouri, w Queensbury w Nowym Jorku, w Lyndon w Vermont, w Greenville w Południowej Karolinie, jeden w Houston i dwa w Dallas w Teksasie.

Aleksander Taras / fot. Wikimedia Commons

Kopia przed szpitalem w Sydney Przed Muzeum Łowiectwa i Rybactwa w Monachium W parku Pałacu Nordkirchen w Westfalii W duńskim Holstebro Fontaine du Sanglier w Aix en Provence w Prowansji Brązowy oryginał w Museo Bardini we Florencji Il Porcellino – oryginalna florencka rzeźba Pietro Tacca

  • ________________________

  • Warto przeczytać

    • ©Łowiec Polski 2013
    • projekt - Unia Interactive

    Facebook

    Twitter

    Google Plus


    • 12 Dec 2017

    • 11 Dec 2017

    • 10 Dec 2017

    • 9 Dec 2017

    • 8 Dec 2017

    • 8 Dec 2017

    • 6 Dec 2017

    • 5 Dec 2017

    • 4 Dec 2017

    • 3 Dec 2017