Kacze czoki

Wkrótce otwarcie sezonu polowań na pióro! Nasze szanse na efektowny wynik wzrosną, gdy dokonamy właściwego wyboru czoków. 

Początkowo wszystkie lufy śru­towe wiercono cylindrycznie. Śrut leciał dość szerokim snopem, a obraz strzału był nieregularny. Jednak już w XVII wieku łowcy zauważyli, że ich odprzodowe strzelby lepiej strze­lają śrutem, jeśli brzegi wylotu lufy (czy luf) zostaną lekko sklepane do środka. Wykonywaniem tych prymitywnych, ale skutecznych „czoków” zajmowali się m.in. kowale. Doprowadzało to nie­rzadko do uszkodzenia delikatnych luf dziwerowych i, oczywiście, nie ułatwiało ładowania broni kulą. Jeśli klepanie uszkadzało wyloty, przycinano nieco lufy i zabieg powtarzano. Czasem taką procedurę należało wyko­nać co parę sezonów.

Prawdziwe czoki jednak wynaleziono w Anglii ponad sto lat temu. Czoki to wierce­nia wylotów luf broni śrutowej mające na celu regulację roz­siewu i liczby śrucin w celu. Były rewolucją w historii rozwoju strzelb myśliwskich. Zwężenia wylotów luf w spo­sób decydujący wpłynęły na efekt i zasięg strzału.

Paradoksy i cylindry

Jak wygląda standardowy czok? Lufa do około 5 cm przed wylotem jest wiercona cylindrycznie, potem zwęża się stożkowato na krótkim odcinku, po czym w tym prze­wężeniu biegnie równolegle do wylotu. Najprostszą formą czoka jest tzw. ulepszony cylinder, o krótkim odcinku końcowego zwęże­nia. Pozwala on na zwiększenie pokry­cia do około 45–50 proc. Najbardziej popularne i najłatwiejsze do wykona­nia (pod względem technologicznym) są czoki proste. Trudniejsze są czoki paraboliczne, stosowane głównie w broni rosyjskiej i amerykańskiej.

Czoki mogą być wymienne lub stałe. W ostatnich dziesięcioleciach szybko rozpowszechniają się czoki wymienne, co oczywiście rozszerza możliwości broni śrutowej. Jedna strzelba zyskuje miano „uniwersalnej”, bo dzięki wkrę­ceniu odpowiednich czoków sprawdza się w różnych rodzajach polowań.

Istnieją także wier­cenia skeet, przezna­czone do sportowego strzelania do rzutków na bliskich odległo­ściach. […]

Cały tekst w sierpniowym numerze „Łowca Polskiego”

Marek Czerwiński

 

  • ________________________

  • Warto przeczytać

    • ©Łowiec Polski 2013
    • projekt - Unia Interactive

    Facebook

    Twitter