Król remiz

Trwa ósma edycja programu „Ożywić pola” – tym razem pod hasłem „Rok trznadla”. Dlaczego trznadel ? Nie dorobił się sławy, którą cieszyć się mogą skowronki czy kuropatwy. Jest jednak doskonałym przykładem, dlaczego i jak musimy chronić nasze pola.

Program „Ożywić pola” nigdy nie ograniczał się wyłącznie do ochrony zwierząt łownych, zasiedlających krajobraz polny. Myśliwi zakładali z dziećmi i młodzieżą szkolną remizy w krajobrazie polnym, szczególnie w obrębie monokultur rolnych, przede wszystkim dla ożywienia i urozmaicenia tego środowiska, przywrócenia bioróżnorodności – od ptaków, ssaków i owadów, po rośliny. Wybór tej edycji programu jest nieprzypadkowy – trznadel, jako ptak dawnego, zróżnicowanego krajobrazu rolniczego, jest flagowym gatunkiem remiz śródpolnych.

Trznadel jest charakterystycznym gatunkiem suchych, słonecznych siedlisk polnych w strefie przejściowej między terenem otwartym a zadrzewieniami. Występuje przede wszystkim w urozmaiconym krajobrazie rolniczym, szczególnie w rejonach o zróżnicowanej rzeźbie terenu.

Zasadniczy biotop stanowi mozaika polno-łąkowa z rozproszonymi zadrzewieniami i kępami wysokich krzewów. Najchętniej przebywa w miejscach nasłonecznionych w strefie polnych zadrzewień. Unika dużych, zwartych skupisk drzewiastych. Niekiedy zasiedla obrzeża leśne graniczące z polami uprawnymi oraz rozległe, nasłonecznione polany i zręby. Istotnym warunkiem obecności trznadli w krajobrazie rolniczym jest jego zróżnicowanie – mozaika fragmentów terenu z roślinnością trawiastą, ugory, pastwiska, również miejsca porastające niskimi chwastami, szczególnie luźne kępy traw i roślin rozłogowych.

Spośród upraw wybiera pola obsiewane jarymi zbożami z miedzami i polnymi drogami. Unika monokultur i pól zarastających zwartą, wysoką roślinnością. Jest gatunkiem przystosowanym do naziemnego trybu życia wśród niskiej roślinności trawiastej. Wśród zwartych gałęzi drzew przebywa niechętnie, wykorzystując jedynie obrzeża ich koron jako miejsca do śpiewu, odpoczynku i obserwacji terenu.

Jest gatunkiem wybitnie związanym z działalnością gospodarczą człowieka – uprawą roli i hodowlą zwierząt. Przypuszczalnie pierwotną ojczyzną trznadla był basen Morza Śródziemnego, gdzie ukształtowało się europejskie rolnictwo. Tam też rozwinął się silny związek niektórych gatunków ptaków z człowiekiem i jego działalnością gospodarczą. To z tamtych obszarów w wyniku migracji ludów rolniczych na obszary Europy Środkowej następowało rozprzestrzenianie się ptaków polnych, między innymi trznadla.

Na naszym obszarze do pojawienia się ptaków otwartego krajobrazu przyczyniło się karczowanie lasów i tworzenie w ich miejscu pól oraz łąk wraz z rozwojem hodowli zwierząt. Proces ten bywa określany wędrówką ptaków za uprawą zbóż.

Trznadel należy do rodzaju łuszczaków o specyficznej budowie dzioba przystosowanego do obłuskiwania większych nasion z miękkich plew – ze zbóż przede wszystkim owsa. Żeruje na ziemi w miejscach porośniętych niską, rzadką roślinnością trawiastą. Nie potrafi wydziobywać nasion, siedząc na wysokich roślinach i kłosach zboża, jedynie zbierać leżące na ziemi. Szczególnie ścierniska po żniwach stanowią doskonałe żerowiska dla trznadli.

Józef Ciosek

  • ________________________

  • Warto przeczytać

    • ©Łowiec Polski 2013
    • projekt - Unia Interactive

    Facebook

    Twitter

    Google Plus


    • 19 Oct 2017

    • 17 Oct 2017

    • 16 Oct 2017

    • 15 Oct 2017

    • 14 Oct 2017

    • 13 Oct 2017

    • 11 Oct 2017

    • 10 Oct 2017

    • 9 Oct 2017

    • 9 Oct 2017