fot. Alan D. Wilson (wikipedia)

Gołębie bez kompasów

0
216

Zdolność gołębi do odnajdywania drogi do domu i podniebnej nawigacji nie pochodzi jednak od „magnetycznych komórek” w ich dziobach – jak sądzono. Szukamy nowego wyjaśnienia.

Niezwykle silny instynkt i umiejętności gołębi wykorzystywane do odnajdywania drogi do domu nie są związane z obecnością w ich dziobach tajemniczych „magnetycznych komórek”, które – jak kompasy – miałyby służyć ich nadzwyczajnej zdolności podniebnej nawigacji. Hipoteza ta powstała wraz z odnalezieniem wyspecjalizowanych komórek nerwowych w dziobach tych ptaków. Okazało się jednak, że są to wyspecjalizowane komórki krwi, rozkładające zawarte we krwi nadwyżki żelaza i absorbujące patogeny w celu wzmocnienia systemu odpornościowego tych ptaków. Niestety, nie uczestniczą one w wyczuwaniu pola magnetycznego Ziemi, i nie są w stanie generować impulsów elektrycznych, które przekazywane do neuronów miały ułatwiać nawigację lub tworzyć magnetyczne mapy terenu.

Takie wnioski powstały po badaniach polegających na cyfrowej analizie rozmieszczenia tego rodzaju komórek u poszczególnych osobników. Trójwymiarowe modele pokazują, że u badanych ptaków ich liczba wahała się od aż 108 tys. do zaledwie 200. Gdyby jednak komórki te miały pełnić tak ważne dla gatunku funkcje ich liczebność u poszczególnych osobników powinna być zbliżona. Elektromagnetyczna stymulacja pola wokół ptaków nie wykazała również żadnej wzmożonej aktywności elektrycznej układu nerwowego. Ponieważ wspomniane komórki są częścią systemu immunologicznego, uważa się obecnie, że ich koncentracja wokół dzioba związana jest z ochroną przed infekcjami jakie mogą się pojawiać w związku z żerowaniem.

W sprawie wyjaśnienia nawigacyjnych tajemnic gołębi wróciliśmy do punktu wyjścia. Do łask powróciły wcześniejsze teorie o orientacji za pomocą pozycji słońca i gwiazd. Nie oznacza to, że ptaki nie są w stanie nawigować za pomocą pola magnetycznego. Wiadomo, że możliwe jest rozpoznawanie pola magnetycznego Ziemi możliwe jest za pomocą wzroku. Nie wyjaśnia to jednak nocnej nawigacji. Geomagnetyczne wyjaśnienie sukcesów nawigacyjnych gołębi wymaga więc nowej teorii.

at / fot. Alan D. Wilson (wikipedia), Ryan Wick (flickr), Don DeBold – (flickr)

golab-01 golab-02